Date archives "January 2016"

Every thing has information

Dit jaar bundelt het digitaal bureau Wijs al voor het 9de jaar op rij voorspellingen over digitale trends voor het volgende jaar. In de editie van 2016 zijn 36 mensen -waaronder Herman Konings, Omar Mohout, Pieter Colpaert, Lesley Arens en Fredo De Smet- aan het woord. Mijn bijdrage gaat over hoe we evolueren naar een infosfeer waarin informatie on(be)grijpbaar wordt.

Online informatie zit meer dan in webpagina’s ook vervat in dingen rondom ons. Het Internet of Things is realiteit. We leven in een ‘infosfeer’ waar informatie actief is zonder dat we ons nog moeten aan- of afmelden, iets moeten lezen of openen. Alles rondom ons is informatie. Daarmee leren omgaan is een groter wordende uitdaging.

De infosfeer
Het informatiegehalte van voorwerpen en sociale omgevingen wordt steeds groter. We weten ondertussen dat zoekmachines ons kennen. Maar ook de thermostaat, het warenhuis, de auto, fitnesstoestellen, de ijskast, kledij, gebouwen en de stad leren ons beter kennen. Voorwerpen en om- gevingen zijn geconnecteerd en bewaren informatie over wat we doen. Een geconnecteerde thermostaat logt ons leefritme en verzamelt met die informatie kennis om de verwarming automatisch en op maat te regelen. Voor deze luxe betalen we met het weggeven van informatie over onszelf.We beseffen niet meer waar we overal sporen achterlaten. Die sporen zijn het nieuwe goud. Informatie in de vorm van documenten of pagina’s is passief omdat er een lezer nodig is die interpreteert en actie onderneemt. Actieve informatie is onzichtbaar en reageert zonder actie van een persoon.Informatie vormt mee de werkelijkheid. Informatie kan ervoor zorgen dat een auto ‘zichzelf’ bestuurt. Een gebouw, persoon of object kan er anders ‘uitzien’ door de informatie waarmee het verbonden is. Het onderscheid tussen de realiteit en het virtuele wordt moeilijker af te lijnen.Het Internet of Things, Big Data en Virtual Reality zijn geen op zichzelf staande trends meer. Het samenspel tussen deze en andere technologieën is bijna onmerkbaar binnengedrongen in ons leven met als rode draad: interactie met informatie.

Iedereen informatie-architect
De toekomst ziet er mooi uit voor informatie-architecten, maar net hun job is aan heroriëntering toe. Informatie- architecten zorgen tot nu vooral voor het ordenen van passieve informatie (webpagina’s, documenten, collecties…). Informatie is zo alomtegenwoordig en actief geworden dat ze niet meer organiseer- en beheersbaar is met alleen de klassieke regels.Het werk van een informatie-architect gaat niet meer louter over het ordenen van wat door mensen gecreëerd wordt, maar ook over het interpreteren en visualiseren van gegevens die door systemen gelogd worden.Deze vertaling van data naar informatie en actie kan leiden tot oplossingen die een sector, bedrijf of organisatie veran- deren. Dat vraagt meer dan het toepassen van een aantal ordeningsprincipes: de wil om je in te graven, om complexi- teit te doorgronden, gedrag te observeren, problemen te zien en nieuwe oplossingen te bedenken.Een informatie-architect is niet langer een schakel waarlangs de productontwikkeling ‘passeert’. Informatie is geen laag die op een product gelegd wordt, het product ‘is’ informatie. De manier waarop informatie verkregen wordt en hoe we de toegang tot informatie regelen, zorgt voor nieuwe dilemma’s en digitale kloven.

Meer digitale kloven
De kloof tussen mensen die wel of niet mediawijs zijn, beperkt zich niet langer tot ‘zij die weten en kunnen’ en ‘zij die niet weten en kunnen’. In 2016 zullen andere digitale kloven groter worden. De kloof tussen diegenen die bewust kiezen voor privacy en zij die kiezen voor het comfort dat gepaard gaat met het opgeven van privacy. De keuze van mensen om niet te participeren aan wat volgens hen een achteruitgang is, zal de grootste concurrent van de vooruitgang worden.Het lijkt alsof technologie eenvoudiger en goedkoper is gewor- den en toch neemt ook de kloof toe tussen zij die voldoende geld en expertise hebben en zij die er niet in slagen om metde veelheid aan data en informatie om te gaan. Er zijn zoveel digitale gegevens dat er letterlijk zeeën gevuld worden met opslagruimtes om data(machines) op temperatuur te houden. De kost voor sensoren, connectiviteit en processing is nog altijd hoog maar is door de evolutie van technologie op diverse niveaus haalbaar en betaalbaar geworden.Toch zijn de oplossingen fragiel. Vooral omtrent het beveiligen, lteren en het bewaren en toegankelijk houden van gegevens voor de toekomst, is er vaak nog gebrek aan expertise en nanciële middelen. Omdat het veilig en duurzaam bijhouden van zoveel informatie niet voor elke sector nancierbaar is, ontstaan er ook inhoudelijke kloven. Een andere kloof wordt kunstmatig in stand gehouden door merken die eindgebruikers opsluiten in hun ecosysteem zoals bijvoorbeeld een toestel van Apple dat bepaalde gegevens enkel doorgeeft aan andere Appletoestellen. Informatie kan op die manier onbruikbaar worden voor de wereld buiten het ecosysteem. Merkadepten dreigen zich daardoor te isoleren zonder echt bewust te zijn van de kloof tussen ‘hen’ en de ‘anderen’.Deze kloven lopen niet langer tussen landen, streken of buurten maar dwars door samenlevingen. Het niet kunnen meepraten op familiefeestjes omdat je (al dan niet bewust) geen Facebooktoegang hebt, is een anekdotisch voorbeeld van samenlevingsproblemen die dieper geworteld zullen geraken.

Is informatie alles?
Digitale kloven zorgen voor uitsluiting van zij die niet tot de infosfeer behoren, de outsiders, de niet-geconnecteerden, zij die er niet in slagen te lteren en zij die geen toegang hebben tot informatie. Kennis of toegang tot informatie staat al lang gelijk aan macht. Nu alles informatie is, worden de alternatie- ven om volop te participeren aan leren, werken of leven kleiner als je geen toegang hebt. Informatie is onzichtbaar geworden waardoor ook de betekenis van het woord ‘informatie’ vervaagt. Informatie is de brandstof van ons functioneren, we beseffen pas hoe afhankelijk we ervan zijn als de verbinding met het internet uitvalt.

Lees het volledige online trendrapport van 2016

Werken als informatie architect : iStoire Services in 2015

‘Wat doe jij eigenlijk als werk?’ Ik vind dat een moeilijke vraag. Afhankelijk van de context leg ik het accent in mijn antwoord anders. Het feit dat ik zelfstandig werk en een eigen zaak heb opgericht, kan in een bepaalde context een onderdeel van mijn antwoord zijn. Een bedrijf hebben, wil zeggen dat een deel van je werktijd gaat naar het runnen van die zaak: boekhouding doen, adviezen inwinnen, voorgesprekken met klanten, offertes maken, zoeken naar mensen om samen te werken en nog meer dingen waar je al snel een paar dagen per maand mee bezig bent.

Mijn échte werk is het makkelijkst uit te leggen door te vertellen over opdrachten. Maar opdrachten hebben eigen accenten en zijn niet altijd representatief voor het geheel. De rode draad komt het best tot uiting door over verschillende opdrachten te vertellen. Wat ik in 2015 deed was voor mij de perfecte mix van wat ik graag doe, waar ik bezig mee wil blijven met organisaties en bedrijven waar ik graag mee samenwerk.

Het was een voorrecht om op amper 12 maanden tijd te kunnen werken voor Pinakes, De Nachtwacht, IMMD, M&I-partners, Dox project- en schoolinrichters, Universiteit Gent, Bibnet, Goosebumps, Meta4Books, Stad Gent, Stad Brugge, Stad Oostende, Digipolis, Provincie West-Vlaanderen, Locus, Provincie Antwerpen, Provincie Vlaams-Brabant, Trendwolves en het Vlaams Parlement.

Soms ging het om kleine opdrachten maar meestal over langere trajecten waarbij ik in bepaalde periodes mee werk in teams. Alle opdrachten draaien rond het feit dat digitale en online veranderingen dwingen om dingen te herdenken. Soms help ik door het geven van workshops of opleidingen maar meestal gaat het verder door nieuwe informatie- of organisatiestructuren uit te werken, interactie ontwerpen voor websites of software te maken, te analyseren hoe een intranet kan evolueren, gebruikersonderzoek te doen, te adviseren hoe gegevens het best gestructureerd worden in functie van een specifiek doel, de impact van digitale veranderingen in kaart te brengen, richtingen voor de toekomst te adviseren, concepten uit te tekenen of een veranderingstraject te begeleiden.

Informatie architectuur gaat kort samengevat over het structureren van data en informatie in functie van interactie met mensen die deze gegevens via een interface gebruiken. Die interface kan een website of een app zijn. Het kan ook een software-applicatie zijn die enkel intern gebruikt wordt of de interface van gelijk welk toestel dat geconnecteerd  is met een informatiesysteem of met het internet. Als informatie architect ben je bezig met gebruiksvriendelijkheid van interfaces maar ook met hoe en welke informatie het best op welke manier geregistreerd wordt in welk soort systeem.

Het werk van een informatie architect is minder dan vroeger gefocust op geïsoleerde toepassingen. Digitale oplossingen worden bekeken als onderdeel in een geheel van diensten en producten die door mensen en teams gemaakt worden. Als informatie architect ben je daardoor ook een beetje organisatie architect. Om die reden heb ik mij in 2015 verder verdiept in digital governance. Dat deed ik onder andere door een Masterclass te volgen bij Lisa Welchman, de auteur van Managing Chaos. Zelf vertelde ik over digital governance op De Helden van Kortom, een studiedag voor communicatiemedewerkers in overheidsorganisaties.

Onze wereld drijft op informatie, het is boeiend om elke informatietoepassing te zien als deel van een veel groter geheel. Toch blijft het nodig om zaken tijdelijk te durven lostrekken. Het is een kunst om kleine stukjes te detecteren die afzonderlijk kunnen opgestart of verbeterd worden. Het feit dat die stukjes niet altijd overeen komen met de organisatiestructuur maakt het vaak nuttig om tijdelijk externe expertise in te schakelen.

Ik kijk alvast uit naar een jaar vol nieuwe uitdagingen!