Date archives "November 2016"

Storydesign, een masterclass bij Robert McKee

Robert McKee, het brein achter een aantal succesvolle Netflix- en televisieseries waaronder Breaking Bad is de vormer van vele schrijvers, scenaristen en journalisten. Zijn lessen storydesign zijn verpakt in filosofische vragen over waarheid, gevoelens en authenticiteit. Begin november reisde ik naar Londen om te ontdekken dat een dag bij deze meester een ervaring is die ik iedereen kan aanraden.

Het werk van Robert McKee is geworteld in de fictie, een wereld waar verhalen gebracht worden op ‘page, stage or screen’ om de lezer of het publiek te ontspannen. Toen McKee merkte dat zijn lessen de voorbije jaren ook gevolgd werden vanuit de bedrijfswereld onderscheidde hij 2 soorten verhalen:

  • Stories die bedoeld zijn om te ontspannen
  • Purpose told stories die bedoeld zijn om mensen aan te zetten tot een vooropgestelde actie
A story is a chain of events where you want to hook, hold and reward the attention of your public. In the case of stories with a purpose you want to persuade them to act or move after the story.

Purpose told stories worden gebracht door politici, journalisten, keynotesprekers, advocaten, leiders, projectmanagers, marketeers en anderen die hun publiek willen aanzetten tot een specifieke actie. Deze sprekers brengen hun boodschap vaak met een powerpointpresentatie waarin feiten opgesomd worden volgens een inductive en deductive logica om een stelling te bewijzen. Wanneer dezelfde boodschap verpakt wordt in een verhaal door het aaneenschakelen van gebeurtenissen waarin negatieve en positieve gevoelens elkaar afwisselen volgens een causale logica is het effect volgens McKee veel groter waardoor de kans op de gewenste actie toeneemt.

There is no power in a powerpoint presentation. Stories do have power.
Business is not science, so don’t try to prove a point in your presentation like it is science.

Negophobia, the fear of all things negative
McKee waarschuwt voor de fout van marketeers die van nature geneigd zijn om een louter positieve wereld te scheppen terwijl we weten dat perfectie net wantrouwen oproept. Hij haalt negophobia, of ‘the fear of all things negative’, aan als een probleem van onze tijdsgeest waarin we de realiteit anders en beter voorstellen dan ze is zodat we ons ook beter gaan voelen. Het eufemisme, of de stijlfiguur waarmee de realiteit verbloemd wordt zou de grootste vijand van elke schrijver of storyteller moeten zijn. Positieve gevoelens zijn veel moeilijker op te roepen zonder ze in contrast te stellen met het negatieve.

Change graps attention
Het storydesign-model van McKee gaat uit van de ‘dynamics of emotion’ waarbij een verhaal effect kan hebben door een goede aaneenschakeling van negatieve en positieve emoties. De afwisseling tussen de basisemoties ‘pleasure and pain’ zorgen ervoor dat een lezer of het publiek aandachtig blijft omdat verandering de trigger voor aandacht is. Als we schrikken omdat iemand roept komt dat door de stilte ervoor. Als iemand die roept begint te fluisteren dan wordt onze aandacht niet door het fluisteren op zich maar door de verandering van spreken gegrepen.

Suspense is emotional curiosity.
Without surprise there is no insight.

Buzzwords doen ons vervreemden van de realiteit
Niet enkel het eufemisme en de negophopia moeten eraan geloven bij McKee, ook elke vorm van managerstaal, buzzwords en woordenschat die ons doen vervreemden van de realiteit horen niet thuis in een verhaal. Managers die spreken over de customer journey, een persona, issues en touchpoints pretenderen de échte wereld van échte mensen te kennen terwijl het instrumenten zijn om het gebrek aan ervaring in de realiteit te verdoezelen. Vaak wordt deze woordenschat gehanteerd door mensen die niet in de realiteit (willen) staan.

Big data en big bubbles
Andere slachtoffers in het verhaal van McKee zijn de big data. Hij erkent de mogelijke waarde van data maar waarschuwt voor de eenzijdigheid waarmee conclusies op basis van data leiden tot beslissingen die de realiteit, die veel gelaagder is, negeren. Onder het mom van véél data worden feiten verpakt als waarheden terwijl ze nooit alle dimensies van de realiteit in kaart kunnen brengen.

Data are dangerous because we treat it like a natural source like water but it is not natural. There is always interpretation with data, it’s never a fact.

Ook al zijn inzichten op basis van vele data ‘complicated’ toch kunnen ze nooit de ‘complexity’ van een realiteit, die veel meer lagen heeft, nooit meten of weergeven. De ‘data-gelovigen’ zoals McKee ze noemt zijn schuldig aan solutionisme omdat er gepretendeerd wordt dat er voor elk gecompliceerd probleem een eenvoudige oplossing bestaat. In de realiteit blijkt deze oplossing zelden of nooit te werken omdat de realiteit veel complexer is en meer lagen heeft dan wat met één product of één methode  opgelost kan worden.

Numbers kill thinking,
Numbers kill creativity,
Numbers are destroying thoughts.

Creativity is the hidden connection between two things that exist with one new thing by moving out across levels. Data can not move across levels.

Life is remembered as a story not as data.

Interest levels has changed, not our attention span
De laatste stelling die met de grond gelijk gemaakt werd, is deze over het feit dat mensen vandaag niet meer in staat zijn om hun aandacht vast te houden. Als bewijs daarvoor verwijst hij naar het fenomeen van bingewatching waar we langer dan ooit ondergedoken blijven in een verhaal. De voorbije jaren is er volgens hem wel een verschuiving in onze ‘levels of interest’. Een goed verhaal kan er in slagen om net wel de aandacht lang vast te houden. Ons gevoel van tijd is volgens McKee dan ook de beste graadmeter voor de waarde van een verhaal: ‘hoe meer je het besef van tijd kwijtraakt bij het lezen van een roman of het bekijken van een serie, hoe langer het verhaal de aandacht kan vasthouden’.

Ik hoop dat je aan het eind van deze tekst bent geraakt 😉 En, ga vooral zelf eens luisteren naar Robert McKee om het gevoel te ervaren dat een 8 uur durende cursus na 5 minuten voorbij is!**

** Computers, smartphones en tablets moeten er ook aan geloven in de lessen van McKee. De manier waarop je te horen krijgt dat je die toestellen beter uitzet is een verhaal op zich. Wie benieuwd is moet me er maar eens naar vragen.