Posts in "Conferenties"

Storydesign, een masterclass bij Robert McKee

Robert McKee, het brein achter een aantal succesvolle Netflix- en televisieseries waaronder Breaking Bad is de vormer van vele schrijvers, scenaristen en journalisten. Zijn lessen storydesign zijn verpakt in filosofische vragen over waarheid, gevoelens en authenticiteit. Begin november reisde ik naar Londen om te ontdekken dat een dag bij deze meester een ervaring is die ik iedereen kan aanraden.

Het werk van Robert McKee is geworteld in de fictie, een wereld waar verhalen gebracht worden op ‘page, stage or screen’ om de lezer of het publiek te ontspannen. Toen McKee merkte dat zijn lessen de voorbije jaren ook gevolgd werden vanuit de bedrijfswereld onderscheidde hij 2 soorten verhalen:

  • Stories die bedoeld zijn om te ontspannen
  • Purpose told stories die bedoeld zijn om mensen aan te zetten tot een vooropgestelde actie
A story is a chain of events where you want to hook, hold and reward the attention of your public. In the case of stories with a purpose you want to persuade them to act or move after the story.

Purpose told stories worden gebracht door politici, journalisten, keynotesprekers, advocaten, leiders, projectmanagers, marketeers en anderen die hun publiek willen aanzetten tot een specifieke actie. Deze sprekers brengen hun boodschap vaak met een powerpointpresentatie waarin feiten opgesomd worden volgens een inductive en deductive logica om een stelling te bewijzen. Wanneer dezelfde boodschap verpakt wordt in een verhaal door het aaneenschakelen van gebeurtenissen waarin negatieve en positieve gevoelens elkaar afwisselen volgens een causale logica is het effect volgens McKee veel groter waardoor de kans op de gewenste actie toeneemt.

There is no power in a powerpoint presentation. Stories do have power.
Business is not science, so don’t try to prove a point in your presentation like it is science.

Negophobia, the fear of all things negative
McKee waarschuwt voor de fout van marketeers die van nature geneigd zijn om een louter positieve wereld te scheppen terwijl we weten dat perfectie net wantrouwen oproept. Hij haalt negophobia, of ‘the fear of all things negative’, aan als een probleem van onze tijdsgeest waarin we de realiteit anders en beter voorstellen dan ze is zodat we ons ook beter gaan voelen. Het eufemisme, of de stijlfiguur waarmee de realiteit verbloemd wordt zou de grootste vijand van elke schrijver of storyteller moeten zijn. Positieve gevoelens zijn veel moeilijker op te roepen zonder ze in contrast te stellen met het negatieve.

Change graps attention
Het storydesign-model van McKee gaat uit van de ‘dynamics of emotion’ waarbij een verhaal effect kan hebben door een goede aaneenschakeling van negatieve en positieve emoties. De afwisseling tussen de basisemoties ‘pleasure and pain’ zorgen ervoor dat een lezer of het publiek aandachtig blijft omdat verandering de trigger voor aandacht is. Als we schrikken omdat iemand roept komt dat door de stilte ervoor. Als iemand die roept begint te fluisteren dan wordt onze aandacht niet door het fluisteren op zich maar door de verandering van spreken gegrepen.

Suspense is emotional curiosity.
Without surprise there is no insight.

Buzzwords doen ons vervreemden van de realiteit
Niet enkel het eufemisme en de negophopia moeten eraan geloven bij McKee, ook elke vorm van managerstaal, buzzwords en woordenschat die ons doen vervreemden van de realiteit horen niet thuis in een verhaal. Managers die spreken over de customer journey, een persona, issues en touchpoints pretenderen de échte wereld van échte mensen te kennen terwijl het instrumenten zijn om het gebrek aan ervaring in de realiteit te verdoezelen. Vaak wordt deze woordenschat gehanteerd door mensen die niet in de realiteit (willen) staan.

Big data en big bubbles
Andere slachtoffers in het verhaal van McKee zijn de big data. Hij erkent de mogelijke waarde van data maar waarschuwt voor de eenzijdigheid waarmee conclusies op basis van data leiden tot beslissingen die de realiteit, die veel gelaagder is, negeren. Onder het mom van véél data worden feiten verpakt als waarheden terwijl ze nooit alle dimensies van de realiteit in kaart kunnen brengen.

Data are dangerous because we treat it like a natural source like water but it is not natural. There is always interpretation with data, it’s never a fact.

Ook al zijn inzichten op basis van vele data ‘complicated’ toch kunnen ze nooit de ‘complexity’ van een realiteit, die veel meer lagen heeft, nooit meten of weergeven. De ‘data-gelovigen’ zoals McKee ze noemt zijn schuldig aan solutionisme omdat er gepretendeerd wordt dat er voor elk gecompliceerd probleem een eenvoudige oplossing bestaat. In de realiteit blijkt deze oplossing zelden of nooit te werken omdat de realiteit veel complexer is en meer lagen heeft dan wat met één product of één methode  opgelost kan worden.

Numbers kill thinking,
Numbers kill creativity,
Numbers are destroying thoughts.

Creativity is the hidden connection between two things that exist with one new thing by moving out across levels. Data can not move across levels.

Life is remembered as a story not as data.

Interest levels has changed, not our attention span
De laatste stelling die met de grond gelijk gemaakt werd, is deze over het feit dat mensen vandaag niet meer in staat zijn om hun aandacht vast te houden. Als bewijs daarvoor verwijst hij naar het fenomeen van bingewatching waar we langer dan ooit ondergedoken blijven in een verhaal. De voorbije jaren is er volgens hem wel een verschuiving in onze ‘levels of interest’. Een goed verhaal kan er in slagen om net wel de aandacht lang vast te houden. Ons gevoel van tijd is volgens McKee dan ook de beste graadmeter voor de waarde van een verhaal: ‘hoe meer je het besef van tijd kwijtraakt bij het lezen van een roman of het bekijken van een serie, hoe langer het verhaal de aandacht kan vasthouden’.

Ik hoop dat je aan het eind van deze tekst bent geraakt 😉 En, ga vooral zelf eens luisteren naar Robert McKee om het gevoel te ervaren dat een 8 uur durende cursus na 5 minuten voorbij is!**

** Computers, smartphones en tablets moeten er ook aan geloven in de lessen van McKee. De manier waarop je te horen krijgt dat je die toestellen beter uitzet is een verhaal op zich. Wie benieuwd is moet me er maar eens naar vragen.

Waarom een ICT woman of the year niet over ICT wil praten

Het Creativity World Forum “Europe’s biggest conference about entrepreneurial creativity”ging dit jaar door in Kortrijk op 5 en 6 november. Naast de vele keynotes van internationale sprekers werd er tijdens de Sofa Sessions in knusse salons gediscussieerd met gastsprekers. Ik zat samen met 9 anderen in de sofa met Saskia Van Uffelen.

Saskia Van UffelenSaskia Van Uffelen is sinds april 2014 CEO van Ericsson Belux. In 2011 werd ze door Data News uitgeroepen tot ICT Woman of the Year. Eind 2012 werd ze naar voor geschoven als Europese ‘Digital Champion’, ter ondersteuning van EU-commissaris Neelie Kroes. Verder ijvert ze voor het belang van digitaal eductieve systemen, innovatieve e-commerce en online veiligheid. Saskia Van Uffelen is daarnaast ook moeder van vijf kinderen.

Waarom een ICT woman of the year niet over ICT wil praten

Saskia opende het gesprek met wat ook mijn stokpaardje is: “ik werk in de ICT maar ik wil het niet hebben over ICT”. De term is achterhaald, het is een abstract begrip voor wie opgroeide met het internet en de focus op IT als doel of oplossing getuigt van weinig visie. Toch is technologie een belangrijk element in de ontwikkeling van elke sector of bedrijf. Wie vandaag niet bezig is met het herdenken van producten en oplossingen voor een geconnecteerd publiek zal morgen in de problemen komen. De mooiste voorbeelden zijn echter de innovaties die het technologische overstijgen. Het peer-to-peer taximodel Uber is daarvan het bekendste voorbeeld. Toch blijven we bij dergelijke vormen van innovatie te vaak spreken over hoe het een bestaande sector kan stukmaken in plaats van dat we het hebben over de positieve impact op intermenselijke relaties.

Hoe ze als vrouw haar mannetje staat

Saskia Van Uffelen, een studente lichamelijke opvoeding en pedagogische wetenschappen, heeft meer dan 25 jaar ervaring in bedrijven waar ICT vaak wel nog een uitgangspunt is (Ericsson Belux, Bull-ict, Xerox, Compaq, HP). Als niet-ingenieur tussen ingenieurs en als vrouw in een mannenwereld heeft ze haar mannetje leren staan door de focus op IT te verplaatsen naar de kracht van het samenwerken met verschillende generaties binnen één context of bedrijf. Daarover schreef ze het boek Iedereen baas.

Iedereen baas is geen HR boek

Het boek bespreekt de verschillen tussen Generatie X, Y, Z en de babyboomers. Vanaf 2016 komt generatie Z op de werkvloer. Doordat babyboomers langer aan de slag blijven, zullen bedrijven en overheidsorganisaties voor het eerst vier generaties moeten laten samenwerken. Generaties met een eigen cultuur, eigen waarden en een eigen manier van werken.

Deze verschillen leveren spanningen op, maar het zijn net ook deze contrasten die bedrijven nodig hebben: ervaring versus nieuwe inzichten, digital natives versus digital immigrants, leiders en volgers. Het boek brengt de boodschap dat je deze contrasten kunt ombuigen tot een krachtig voordeel. Er is geen eenduidige oplossing om alle neuzen in dezelfde richting te krijgen. De ene manier van denken of doen is niet beter of slechter dan de andere. Een bedrijf die deze verschillen inzet als sterkte kan er in slagen om duurzaam innovatief te zijn.

Grootvaders en kleinzonen laten samenwerken

Voor het eerst zullen we de situatie krijgen waarin de grootvader in een werkrelatie kan staan tot zijn vader, zoon én kleinzoon. De verschillen tussen generaties zijn vaak groot en situeren zich op vele vlakken: de manier waarop er gecommuniceerd of gewerkt wordt, verschillende visies op work life balance, andere carrière-ambities, verschillende omgang met leiderschap, andere intrinsieke motivaties. Eén voor één zaken die bepalend zijn voor de sfeer op de werkvloer.

Een bedrijfscultuur die hiermee kan omgaan, is gebaseerd op openheid en heeft aandacht voor kleine ingrepen die grote verschillen kunnen maken. Zoals bijvoorbeeld iemand die stage loopt samen te zetten met de oudste werknemers vanuit het idee dat een grootvader graag verhalen vertelt en jonge mensen liever leren op basis van een verhaal dan door kennis te moeten verzamelen op de schoolbanken of uit handboeken.

Saskia geeft aan dat vele spanningen te maken hebben met het aanduiden van een schuldige. Haar ultieme advies is om de betrokken partijen uit de dagen met de vraag: wat zou je doen als je in de schoenen van de andere zou staan.

Waarom elk bedrijf een Saskia Van Uffelen nodig heeft

Elk bedrijf, groot of klein is gebaat met de holistische aanpak die tijdens het hele gesprek naar boven kwam. Transitie gaat over wijzigingen doorvoeren op alle domeinen met een visie op het geheel. Het totaal is meer dan de som van de delen. Enkel inzetten op technologie werkt niet, enkel belang hechten aan de cijfers werkt ook niet.

Een gave die Saskia Van Uffelen duidelijk bezit, is de manier waarop ze moeilijke zaken eenvoudig kan uitleggen. Dat helpt haar ongetwijfeld om op een spontane manier autoriteit af te dwingen. Daarnaast is het een persoon die problemen ziet als opportuniteiten en haar visie op duurzaam ondernemen is een zaak van duurzaam omgaan met mensen. Zijn dat voldoende redenen om een Saskia Van Uffelen in jouw bedrijf binnen te halen?

Een stad vol creatieve ondernemers op Creativeville

Op 14 november was de Eskimofabriek in Gent het decor voor Creativeville, een evenement georganiseerd door Flanders DC. Het is geen toeval dat deze dag in Gent georganiseerd werd. Bij de opening vertelde schepen van ondernemen Matthias Declercq dat de creatieve economie in Gent goed is voor ruim 500 bedrijven,  die meer dan 6.000 mensen te werk stellen. Daarnaast oefenen nog eens 3.600 zelfstandigen een creatief beroep uit, bijna 18% van alle Gentse zelfstandigen.

Creativeville was een namiddag vol inspirerende lezingen en workshops. Het publiek van meer dan 500 deelnemers zag er gemiddeld erg jong uit. De sprekers brachten één voor één inspirerende en motiverende verhalen die de goesting om te kiezen voor zelfstandig ondernemen bijna alleen maar konden aanwakkeren. De ondernemers op het sprekerspodium waren:

  • Dirk Wynants (Extremis)
  • Leen Gysen (IPARC)
  • Jimmy Dewit (a.k.a. DJ Bobby Ewing en Discobar Galaxie)
  • Murielle Scherre (La Fille d’O)
  • Tony Le Duc (Minestrone uitgeverij)
  • Valentijn Destoop (Little Miss Robot)
  • Nico Vandevelde (productiehuis Hotel Hungaria)
  • Bruno Van Gils (Café Costume)
  • Delphine Deceuninck en Bart Cobbaert (denc!-studio)
  • Jens Mortier (Mortierbrigade)
  • Tom Van Dyck (productiehuis Toespijs)

Met hun concrete verhalen bevestigden de sprekers wat acteur en ondernemer Tom Van Dyck aan het einde van de dag vertelde

Hoe specifieker je een verhaal brengt, hoe universeler het is
(Tom Van Dyck)

De ondernemers waren het -ondanks het feit dat ze erg verschillende eindproducten verkopen- met hun specifieke verhaal allemaal eens over onderstaande punten:

1. de weg naar een succesvolle onderneming is moeilijk

Het pad naar succesvol ondernemen is geen weg vol rozengeur en maneschijn. Het is een keuze voor onafhankelijkheid die gepaard gaat met moeilijke zoektochten en leren door te falen.

Als je in alles wilt slagen, kies dan voor een beroep in loondienst
(Murielle Scherre)

Het falen omzetten naar leren en dit vertalen naar nieuwe oplossingen is de sleutel tot een succesvolle onderneming. Het klinkt aanvaardbaar maar toch moet je als ondernemer het falen ondergaan in een cultuur waarin we opgevoed en afgerekend worden op het moeten slagen.

2. het onderwijs in Vlaanderen leert ons te weinig commercieel denken

Veel van de sprekers hebben een artistieke scholing achter de rug. In hun opleiding was er geen gebrek aan het stimuleren van creativiteit, maar wel aan training in het zakelijke aspect om een creatief product in de markt te zetten. Meer nog, de publieke opinie in Vlaanderen is vaak negatief als het gaat over commercieel denken gaf Nico Vandevelde van studio Hongaria aan.

3. ondernemen is een passie, je zet een hobby om in een beroep

Wie de moeilijke weg van het ondernemerschap kiest doet het meestal uit een soort van gedrevenheid waarbij je van een hobby je werk maakt.

Als je van je hobby je beroep maakt, heb je geen hobby meer
(Jimmy Dewit)

De valkuil is inderdaad dat je alleen nog werkt. Jimmy De Wit van Dicobar Galaxie spreekt in die context over een belangrijk keerpunt in zijn carrière waarin hij zijn beroep als “werk” erkende en niet meer als hobby. Dat gaf hem de vrijheid om ook één of meerdere dagen te kunnen zeggen dat zijn werk niet leuk is.

4. je moet liefde voelen voor je vak, klanten, co-founders en medewerkers

Ondernemen is een zakelijk gevolg van het omzetten van gevoelens. Als zelfstandig ondernemer werk je keihard en velen ook 7/7 dagen. Dat kan je niet volhouden als je geen liefde voelt voor je vak, je klanten en je mede-oprichters. Liefde, eerlijkheid en transparantie werden aangegeven als voorwaarden om succesvol te zijn en het vol te houden in moeilijke periodes die er altijd zullen zijn.

5. een eigen bedrijf starten, is kiezen voor onafhankelijkheid

Ook al werk je als ondernemer voor klanten en ben je van hen afhankelijk, toch is een eigen bedrijf starten een keuze voor onafhankelijkheid. Je kiest je sector, je diensten, producten, mede-oprichters en medewerkers. Als je het goed aanpakt kies je ook je eigen klanten.

Vrijheid is graag doen wat je moet doen
(Jimmy Dewit)

Toch is het niet zo dat je als onafhankelijk ondernemer het stuur altijd in handen hebt. Zo waren er een aantal sprekers die getuigden van moeilijke perioden waarin een voorgenomen plan niet de gewenste uitkomst had. De meesten hadden ook veel meer tijd nodig om een product in de markt te zetten dan ze er zelf voor gepland hadden.

6. kies voor producten die een oplossing zijn op een specifieke vraag

Hoe beter je producten en diensten een oplossing zijn voor een nood van een specifieke doelgroep, hoe beter je die klantengroep zult bereiken. Alle sprekers hebben het gehad over marktonderzoek.

Een slecht verkopend product is geen probleem van de markt, maar wel van het product zelf
(Murielle Scherre)

Als er een klantengroep is die wacht op je product, dan mag de investering in marketing kleiner zijn. Er is altijd een publiek dat openstaat voor nieuwe oplossingen, zolang het maar een antwoord is op een bestaande vraag.

7. laat je ook na 3 jaar nog begeleiden

De voorbije jaren is er in Vlaanderen op vlak van subsidiëring en media veel aandacht voor starters. Maar een succesvol bedrijf runnen betekent ook doorgroeien en de kaap van 3 jaar overleven. Op het moment dat investeringen terugverdiend moeten worden en je een bedrijf wil laten doorgroeien is ook het moment waarop overheidssteun en media-aandacht ophouden. De kans dat een bedrijf noodgedwongen moet opgeven is groter als het 3 jaar bestaat. Op dit moment zou meer begeleiding welkom zijn.

8. creëer een product met een boodschap

Toeval of niet, maar alle ondernemers gaven aan dat ze zich onderscheiden van concurrenten door het brengen van een uniek verhaal: een verhaal met een boodschap. De tuinmeubels van Extremis zijn geen meubels maar “tools for togetherness”. De kostuums van Café Costume brengen één product in verschillende stijlen in plaats van vele producten in dezelfde stijl. Hun boodschap is om te tonen dat je met een generiek product ook kunt ontwerpen voor persoonlijkheden.  Jens Mortier wil zich met de Mortierbrigade onderscheiden door reclame te ontdoen van clichés en een verhaal met een boodschap te brengen.

9. je moet de beste willen zijn

Brian Wilson was er niet, maar het was Jens Mortier die zijn citaat aanhaalde

Lick the lollipop of mediocracy once and you’ll suck forever
Brian Wilson

Een drang naar perfectionisme en de beste willen zijn, is een karaktereigenschap voor ondernemers zo blijkt uit alle verhalen.

10. sta open voor de juiste ontmoetingen

Geen van de sprekers kon ontkennen dat een deel van hun succes te maken heeft met het ontmoeten van de juiste mensen op het juiste moment. Die ontmoetingen scheppen vaak kansen om het te maken als ondernemer. Maar het is wel de passie voor het ondernemerschap die ervoor zorgt dat je openstaat voor deze toevalligheden.

Om te ondernemen moet je een beetje zot of naïef zijn

Murielle Scherre gaf in haar persoonlijke getuigenis tenslotte nog deze belangrijke tip mee: is er een dag waarop je een dipje hebt en het niet meer ziet zitten als ondernemer? Luister dan naar Whitney Houston! Want zo zegt ze zelf

Alle ondernemers zijn een beetje zot of naïef
(Murielle Scherre)

 

 

[print_gllr id=1931]

© Foto’s van Flanders DC

[Tweet “10 kenmerken van ondernemers”]

[Tweet “‘Alle ondernemers zijn een beetje zot of naïef’ (Murielle Scherre)”]